Ο ίλιγγος αποτελεί σύμπτωμα και μπορεί να οφείλεται σε πολλά και διαφορετικά αίτια (αυτί, εγκέφαλος, αγγεία, αυχένας). Την διερεύνηση του ιλίγγου αναλαμβάνουν οπωσδήποτε τρεις ιατρικές ειδικότητες, ο Νευρολόγος, ο Καρδιολόγος και ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Ο ΩΡΛ θα εκτελέσει μια σειρά από εξετάσεις ώστε να εξακριβώσει ποια είναι ακριβώς η αιτία του ιλίγγου.
- Λήψη ιστορικού
- Περιγραφή του ιλίγγου (περιστροφικός, αστάθεια, “ζάλη”).
- Διάρκεια και συχνότητα κρίσεων.
- Συνοδά συμπτώματα: βουητά, απώλεια ακοής, ναυτία, εμβοές, νευρολογικά συμπτώματα.
- Προηγούμενες παθήσεις (υπέρταση, ημικρανία, αυχενικά προβλήματα).
- Κλινική εξέταση
- Ωτοσκόπηση → έλεγχος αυτιού για βλάβες, υγρά ή λοίμωξη.
- Νευρολογική εκτίμηση → έλεγχος ισορροπίας, βάδισης, νευρολογικών σημείων.
- Δοκιμασίες αιθουσαίας λειτουργίας στο ιατρείο:
- Δοκιμασία Romberg → ο ασθενής στέκεται με κλειστά μάτια για έλεγχο ισορροπίας.
- Δοκιμασία Unterberger/Fukuda → βάδισμα επί τόπου με κλειστά μάτια για να δούμε τυχόν απόκλιση.
- Head Impulse Test → αξιολόγηση του αιθουσαίου-οφθαλμοκινητικού αντανακλαστικού.
- Έλεγχος για νυσταγμό με γυμνό μάτι ή με ειδικά γυαλιά Frenzel.
- Δοκιμασία Dix–Hallpike → ειδική κίνηση του κεφαλιού για διάγνωση καλοήθους παροξυσμικού ιλίγγου θέσης (BPPV).
- Ειδικές εξετάσεις στο ιατρείο ή σε εργαστήριο
Ακοολογικός έλεγχος → ακοομετρία, τυμπανομετρία (επειδή πολλά αίτια ιλίγγου σχετίζονται με το αυτί).
Ηλεκτρονυσταγμογράφημα ή Βιντεονυσταγμογράφημα (ENG/VNG) → καταγραφή νυσταγμού με ηλεκτρόδια ή κάμερα.
Δοκιμασία θερμικών ερεθισμάτων (caloric test) → ερεθισμός του αυτιού με ζεστό/κρύο νερό ή αέρα για έλεγχο αιθουσαίας λειτουργίας.
Αιθουσαία προκλητά δυναμικά (VEMP) → αξιολόγηση λειτουργίας ωτολιθικών οργάνων (saccule/utricle).
- Συμπέρασμα – Αντιμετώπιση
Διάκριση αν ο ίλιγγος είναι περιφερικής αιτιολογίας (αυτί, αιθουσαίο σύστημα) ή κεντρικής (εγκέφαλος).
Ανάλογα με τα ευρήματα, ο γιατρός μπορεί να συστήσει:
- Φαρμακευτική αγωγή για κρίση ιλίγγου.
- Ασκήσεις αιθουσαίας αποκατάστασης (π.χ. ασκήσεις Epley, Brandt-Daroff).
- Παραπομπή για μαγνητική τομογραφία ή νευρολογικό έλεγχο, αν υπάρχει υποψία κεντρικής αιτίας.